Voor een woonkamer van 25 vierkante meter heb je in de donkere wintermaanden ongeveer 3.750 lumen nodig als algemeen lichtniveau, verdeeld over meerdere lichtbronnen. Dat komt neer op 150 lumen per vierkante meter. Wil je sfeervol zitten, dan kom je met 2.500 lumen (100 per vierkante meter) ver. Voor een leeshoek of eettafel mag het lichter, tot 5.000 lumen in totaal.
De rekensom: lumen per vierkante meter
Lumen geeft aan hoeveel licht een lamp uitstraalt, en lux is het aantal lumen dat op een vierkante meter valt. Wil je het gewenste lichtniveau van een ruimte berekenen, dan vermenigvuldig je de oppervlakte met de gewenste lux. Voor een woonkamer van 25 vierkante meter:
- sfeerverlichting van 100 lux: 25 x 100 = 2.500 lumen;
- gewoon dagelijks gebruik van 150 lux: 25 x 150 = 3.750 lumen;
- leeshoek of werkplek van 200 lux: 25 x 200 = 5.000 lumen.
Houd rekening met donkere wanden, een bruine vloer of zware gordijnen: die slikken licht, waardoor je in de praktijk 20 tot 25 procent meer nodig hebt. Met 150 lux kom je dan uit op ongeveer 4.700 lumen.
Hoeveel lampen is dat?
Een ledlamp die de lichtopbrengst van een oude gloeilamp van 60 watt heeft, geeft ongeveer 800 lumen. Voor 3.750 lumen heb je dus vijf zulke lampen nodig, of drie lampen van 1.100 lumen en twee kleinere lampjes voor sfeer. Verdeel de lichtbronnen over de kamer in plaats van alles in één plafondlamp te stoppen. Een enkele sterke lamp in het midden geeft schaduw in de hoeken en zorgt voor een kil, vlak gevoel.
Werk met lagen licht
Combineer drie lagen: algemene verlichting in het plafond, accentlicht zoals een vloerlamp naast de bank en taakverlichting bij je leesstoel. Zo kun je per moment van de dag kiezen wat je aanzet. Met 2.500 lumen aan algemeen licht en nog 1.250 lumen aan lampen voor sfeer en lezen kom je ook op 3.750 lumen, maar met veel meer variatie.
Welke kleur licht in de winter?
Kies lampen met een warme kleurtemperatuur van 2.700 tot 3.000 kelvin voor de zithoek. Dat geeft het gele, gezellige licht dat je van gloeilampen kent. Voor een eetgedeelte of werkhoek is 3.000 tot 4.000 kelvin prettiger, omdat het helderder oogt. Vermijd koud wit boven de 5.000 kelvin in een woonkamer: dat past beter in een garage of keuken. Dimbare lampen zijn een slimme investering, want zo gebruik je dezelfde lamp zowel voor een gezellige avond als voor het opruimen.
Wat kost het aan stroom?
Een ledlamp van 800 lumen verbruikt ongeveer 8 watt. Vijf lampen zijn samen 40 watt. Branden ze gemiddeld 5 uur per dag, dan is het verbruik 40 x 5 = 200 wattuur, ofwel 0,2 kWh per dag. Dat is zo'n 6 kWh per maand, en tegen een prijs van 30 cent per kWh betaal je ongeveer 1,80 euro per maand. Meer licht in de donkere maanden kost je dus nauwelijks iets extra.
Zo test je het in je eigen kamer
Tel de lumen van de lampen die je nu hebt, die staan vaak op de verpakking, en vergelijk het met je doel van 3.750 lumen. Zit je eronder, zet er dan eerst een extra vloerlamp bij. Merk je dat je kamer 's avonds nog steeds somber voelt, kijk dan of de lampen verspreid staan en of de kleurtemperatuur warm genoeg is.
